Czy zdjęcia z Teleskopu Webba są prawdziwe?

30 stycznia 2023, 12:44

Odpowiedź na tytułowe pytanie brzmi: tak. Jednak „prawdziwe” w odniesieniu do fotografowanych przez Webba obiektów nie oznacza tutaj takie, jak byśmy zobaczyli je na własne oczy będąc w miejscu Webba, ale takie, jakimi są w rzeczywistości. Żeby to zrozumieć, musimy co nieco wiedzieć o działaniu ludzkiego wzroku oraz Teleskopu Kosmicznego Jamesa Webba (JWST).



Mięśnie pamiętają nie tylko ćwiczenia. Pamięć bezczynności ma dramatyczne skutki

25 lutego 2026, 11:53

O pamięci mięśniowej słyszał chyba każdy. Dzięki niej mięśnie zapamiętują efekty wykonywanych ćwiczeń i, gdy zrobimy sobie dłuższą przerwę, potrafią szybko powrócić do poprzedniej masy. Naukowcy od dłuższego czasu zastanawiali się, czy i jak mięśnie zapamiętują okresy atrofii, gdy tracą masę w wyniku przymusowej bezczynności spowodowanej np. wypadkiem, chorobą czy urazem. To szczególnie ważne w przypadku osób starszych, u których okresy unieruchomienia zdarzają się częściej, niż u młodych. Okazuje się, że taka pamięć mięśniowa również istnieje i niesie ona ze sobą dramatyczne skutki.


To nie woda, ale gleba życia

10 lipca 2009, 12:34

Gleba z Wyspy Wielkanocnej zawiera pewien grzybobójczy związek – rapamycynę (sirolimus) - wydłużający życie myszy w średnim wieku nawet o 28-38%. Gdyby to przełożyć na ludzi, to przy założeniu, że poradzimy też sobie z chorobami serca i nowotworami, moglibyśmy się stać prawdziwymi matuzalemami.


Zapożyczone od dzbaneczników: niezwilżalność doskonała

22 września 2011, 11:46

Wzorując się na liściach pułapkowych dzbaneczników, inżynierowie stworzyli materiał niezwilżalny w stosunku do niemal każdej cieczy, także olejów i krwi. Co więcej, sprawdza się on nawet w ciężkich warunkach, tj. przy wysokim ciśnieniu czy temperaturach zamarzania.


Nietknięty grobowiec etruskiego księcia

25 września 2013, 09:55

We Włoszech znaleziono nietknięty grób etruskiego możnego, być może spokrewnionego z królem Rzymu Tarkwiniuszem Starym. Niezwykłego odkrycia dokonano w miasteczku Tarquinia, która w przeszłości było ważnym miastem etruskim


Pionierski laser polimerowy opracowany przez Polaków

23 września 2016, 12:23

Polimer – w tym przypadku tworzywo sztuczne - pobudzony prądem elektrycznym może świecić jak laser! Naukowcy z Poznania jako pierwsi na świecie pokazali, że takie urządzenie da się zbudować. To otwiera drogę do laserów tańszych i łatwiejszych w produkcji.


Bernikle przyspieszają przelot przez zmianę klimatu

23 lipca 2018, 07:00

Rosnące temperatury i zazielenienie wskazujące na wcześniejszą wiosnę powodują, że bernikle białolice (Branta leucopsis) przyspieszają swój przelot z zimowisk na wybrzeżach Morza Północnego i omijając postój w Bałtyku i Morzu Barentsa, lecą od razu do rosyjskiej Arktyki. Samice są przez to wyczerpane i po zakończeniu podróży nie od razu składają jaja. Dzieje się tak na niekorzyść piskląt, które wykluwają się zbyt późno, by skorzystać z obfitości pożywienia.


Neuroprzekaźniki w okamgnieniu

24 października 2019, 12:46

Od ich właściwych proporcji neuroprzekaźników zależy płynne funkcjonowanie mózgu. Zaburzenia oznaczają choroby. Dlatego tak ważne jest, by umieć wykrywać takie zaburzenia jak najwcześniej. Zanim jeszcze pojawią się widoczne objawy. W pracy, którą właśnie opublikowaliśmy, udowodniłam, że w mysim serum (czyli krwi bez czerwonych krwinek) potrafię wykryć serotoninę w stężeniu tak niskim, jakie można znaleźć fizjologicznie - podkreśla Magdalena Kundys-Siedlecka z IChF PAN.


Osiemsetletni Pontyfikał Płocki doczekał się pierwszego naukowego opracowania

19 lutego 2021, 12:46

Osiemsetletni Pontyfikał Płocki doczekał się pierwszego naukowego opracowania. Projekt zrealizowali naukowcy z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (UKSW), Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Uniwersytetu Warszawskiego i Muzeum Azji i Pacyfiku. W efekcie ich pracy powstała niezwykła [3-tomowa] monografia Pontyfikału, obejmująca krytyczną edycję tekstu łacińskiego, jego przekład na język polski oraz facsimile.


Największy na świecie obszar rozrodu ryb znaleziono pod lodami Antarktyki

17 stycznia 2022, 11:21

W pobliżu Lodowca Szelfowego Filchnera na południu Morza Weddella w Antarktyce znaleziono największy obszar rozrodu ryb. Podwodna kamera sfilmowała tysiące gniazd ryby z gatunku Naopagetopsis ionah. Na podstawie zajmowanego obszaru i zagęszczenia oszacowano, że może znajdować się tam około 60 milionów gniazd. Naukowcy podkreślają, że odkrycie potwierdza słuszność starań o utworzenie obszaru chronionego na atlantyckiej części Oceanu Południowego.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk